Czy zamawiający może wzywać wykonawcę do uzupełnienia lub wyjaśnienia kilkukrotnie?

O ile Krajowa Izba Odwoławcza (KIO) co do wielu zagadnień wydaje sprzeczne wyroki, to co do kwestii stosowania art. 26 ust. 3 ustawy prawo zamówień publicznych z 29.01.2004 r. (Dz.U.2017.1579 t.j. z dnia 24 sierpnia 2017 r. ze zm.) – dalej p.z.p. wydaje się być jednomyślna.

Od wielu lat KIO stoi na stanowisku, że art. 26 ust. 3 p.z.p. pozwala wyłącznie na jednokrotne wezwanie wykonawcy do uzupełnienia.

Warto w tym miejscu przytoczyć wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 11 stycznia 2018 r. (KIO 2706/17), zgodnie z którym „wykonawca ma możliwość jednokrotnego uzupełnienia określonego dokumentu w trybie art. 26 ust. 3 p.z.p. Innymi słowy w przypadku niezłożenia lub złożenia nieprawidłowego dokumentu na potwierdzenie spełnienia warunków udziału w postępowaniu czy też na potwierdzenie, że oferowane dostawy czy usługi spełniają wymagania zamawiającego wykonawca ma możliwość jednokrotnego skorygowania swojego błędu. Podkreślić należy, że art. 26 ust. 3 p.z.p. stanowi wyjątek od zasady niezmienności oferty i możliwość jego zastosowania nie może być interpretowana rozszerzająco. Zastosowanie instytucji wezwania do uzupełnienia dokumentów winno zawsze być interpretowane w świetle zasad wskazanych w art. 7 ust. 1 p.z.p. tj. zasady równego traktowania wykonawców oraz uczciwej konkurencji.”

Powyższy wyrok jest wynikiem obowiązującej w tym zakresie linii orzeczniczej KIO (np. wyrok KIO z dnia 23 kwietnia 2012 r.; KIO 732/12 – w którym Izba stwierdziła, że „podziela się stanowisko o niedopuszczalności wielokrotnego stosowania procedury określonej w art. 26 ust. 3 p.z.p., z tym zastrzeżeniem, że w przypadku wadliwości pierwszego wezwania, powtórzenie tej czynności jest nie tylko możliwe, ale i konieczne.”

Natomiast ewentualne odstąpienie od zasady jednokrotnego wezwania do uzupełnienia może uzasadniać uprzedni, wadliwy sposób wezwania wykonawcy do uzupełnienia dokumentów. Zamawiający zobowiązany jest zatem zarówno do szczegółowego opisu braków oraz sprecyzowaniu żądania dotyczącego zakresu prawidłowego uzupełnienia. 

Nieco inaczej jednak wygląda sytuacja dotycząca wezwania wykonawcy do wyjaśnienia w trybie art. 26 ust. 4 p.z.p. W tym zakresie KIO pozwala na wielokrotne wezwanie do wyjaśnienia. Przykładowo, w wyroku z dnia 19 listopada 2019 r. (KIO 2239/19) KIO wskazuje, że „art. 26 ust. 4 p.z.p. zobowiązuje zamawiającego (zgodnie z przepisem zamawiający "wzywa") do wyjaśnienia składanych przez wykonawcę w ofercie oświadczeń i dokumentów. Żądanie wyjaśnień może dotyczyć wszystkich oświadczeń i dokumentów wymienionych w art. 25 ust. 1 p.z.p., a więc zarówno tych dotyczących potwierdzenia spełniania warunków podmiotowych i braku podstaw do wykluczenia, jak i tych, które są składane na potwierdzenie spełnienia wymagań odnoszących się do przedmiotu zamówienia. Ponadto, inaczej niż ma to miejsce w przypadku procedury uzupełniania oświadczeń i dokumentów na podstawie art. 26 ust. 3 i 3a p.z.p., wezwanie o wyjaśnienie może być kierowane w danym postępowaniu kilkakrotnie i to w stosunku do tego samego oświadczenia lub dokumentu. Powodem może być zarówno fakt, iż pierwotne wyjaśnienia są niewystarczające ale też okoliczność, że w stosunku do tego samego dokumentu pojawiły się, w toku postępowania, inne jeszcze wątpliwości.”


Image