Odpowiedzialność za naruszenia pzp – opis przedmiotu zamówienia – zakres i cezura czasowa

Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z 29.01.2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. 2013 r. poz. 907 ze zm.) – dalej p.z.p. zamawiający wszczyna postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego, zamieszczając ogłoszenie o zamówieniu w miejscu publicznie dostępnym w swojej siedzibie oraz na stronie internetowej. Od momentu wszczęcia postępowania dokumentacja postępowania jest publicznie dostępna, co oznacza, że zgodnie z art. 38 ust. 1 p.z.p. Wykonawcy mogą skierować wnioski do Zamawiającego o wyjaśnienie treści SIWZ, zaś zamawiający od momentu upublicznienia ogłoszenia o zamówieniu może dokonać zmiany w SIWZ (i załączników do SIWZ) działając na podstawie art. 38 ust. 4 i nast. p.z.p. Jeżeli postępowanie obciążone jest wadą to Zamawiający do upływu terminu składania ofert wadę tę może poprawić dokonując modyfikacji SIWZ (i załączników do SIWZ). Jeżeli postępowanie obciążone jest wadą, która uniemożliwia zawarcie ważnej umowy, to do momentu udzielenia zamówienia zamawiający może unieważnić takie wadliwe postępowanie (zgodnie z art. 93 ust. 1 pkt 7 p.z.p.). Wszelkie negatywne konsekwencje wady postępowania Zamawiający może jednak ponieść dopiero po udzieleniu zamówienia (zawarciu ważnej umowy), ponieważ zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz.U. 2013, poz. 168 t.j.) - dalej d.f.p., naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niezgodne z przepisami o zamówieniach publicznych opisanie przedmiotu zamówienia publicznego w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję. Jednocześnie zgodnie z art. 17 ust. 1a d.f.p. nie stanowi naruszenia dyscypliny finansów publicznych sytuacja, kiedy określone powyżej działanie lub zaniechanie zostało skorygowane w sposób zapewniający zgodność danej czynności i toku postępowania z przepisami o zamówieniach publicznych lub nie doszło do udzielenia zamówienia publicznego.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 p.z.p. przedmiot zamówienia Zamawiający opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty. Przy czym jeżeli przedmiotu zamówienia nie można opisywać przez wskazanie znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, chyba że jest to uzasadnione specyfiką przedmiotu zamówienia i zamawiający nie może opisać przedmiotu zamówienia za pomocą dostatecznie dokładnych określeń, a wskazaniu takiemu towarzyszą wyrazy "lub równoważny" (art. 29 ust. 3 p.z.p.). W związku z czym, jeżeli w dokumentacji projektowej, która stanowi opis przedmiotu zamówienia w postępowaniu na roboty budowlane występują nazwy własne, wówczas obowiązkiem Zamawiającego jest dodanie do tych nazw własnych określenia „lub równoważny”.

Jednocześnie prawo zamówień publicznych nie posługuje się pojęciem „oferty równoważnej”, jednakże już wskazany art. 29 ust. 3 p.z.p. i art. 30 ust. 4 p.z.p. dopuszcza możliwość zastosowanie rozwiązań równoważnych, jednakże w takiej sytuacji Zamawiający winien określić zakresy równoważności, tak aby Wykonawca, który składa ofertę w postępowaniu mógł wykazać, że zaproponowany przez niego wyrób spełnia warunki równoważności. Zakres tej równoważności winien określać co najmniej zakres minimalnych parametrów równoważności, w oparciu o które Zamawiający będzie dokonywać oceny, czy treść oferty w zakresie opisu przedmiotu zamówienia odpowiada treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Pogląd w tym zakresie znalazł się w szeregu orzeczeń Krajowej Izby Odwoławczej (zob. wyroki KIO 2734/11, KIO 2760/11, KIO 887/12, KIO 1615/12).

Jeżeli przedmiot zamówienia jest opisany niezgodnie z w/w wymogami, to wówczas możemy mówić o naruszeniu przepisów prawa zamówień publicznych przez Zamawiającego, jednakże z samym naruszeniem nie będziemy mieli do czynienia do momentu wszczęcia postępowania. Należy bowiem pamiętać, że zgodnie z art. 40 ust. 1 p.z.p. zamawiający wszczyna postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego, zamieszczając ogłoszenie o zamówieniu w miejscu publicznie dostępnym w swojej siedzibie oraz na stronie internetowej. Innymi słowy postępowanie nie może być uznane za wszczęte w chwili, kiedy zamawiający przygotowuje dokumentację postępowania. Jednocześnie, jeżeli w dokumentacji postępowania, są błędy lub dokumentacja ta jest niezgodna z prawem zamówień publicznych, a ogłoszenie o zamówieniu zostało już upublicznione, moment ten należy uznać za chwilę, kiedy postępowanie obciążone jest wadą.. Przy czym Zamawiający do upływu terminu składania ofert dysponuje narzędziami, które umożliwiają mu poprawienie tego błędu zgodnie z treścią art. 38 ust. 4 i nast. p.z.p.. 

Jeżeli postępowanie obciążone jest wadą po upływie terminu składania ofert, to wówczas zamawiający nie ma już możliwości poprawy tego błędu, może natomiast unieważnić postępowanie zgodnie z dyspozycją przepisu art. 93 ust. 1 pkt 7) p.z.p., jeżeli wada tego postępowania uniemożliwia zawarcie ważnej umowy o udzielenie zamówienia. 

Przepisy ustawy o dyscyplinie finansów publicznych mówią zaś o sytuacji, kiedy dochodzi do naruszenia dyscypliny finansów publicznych (czyli w analizowanym przypadku do konsekwencji naruszenia przepisów prawa zamówień publicznych. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1 d.f.p. naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niezgodne z przepisami o zamówieniach publicznych opisanie przedmiotu zamówienia publicznego w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję. Przy czym zgodnie z art. 17 ust. 1a d.f.p. nie stanowi naruszenia dyscypliny finansów publicznych sytuacja, kiedy określone powyżej działanie lub zaniechanie zostało skorygowane w sposób zapewniający zgodność danej czynności i toku postępowania z przepisami o zamówieniach publicznych lub nie doszło do udzielenia zamówienia publicznego. 

W związku z powyższym jeżeli zamawiający w toku postępowania naprawi błąd lub zamawiający unieważni postępowanie, to wówczas nie dochodzi do naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Wadę postępowania zamawiający może naprawić tylko do chwili zawarcia umowy, dlatego też dopiero od tego momentu może odpowiadać za ewentualne naruszenie dyscypliny finansów publicznych.


Image